Las Sobieskiego- zielone płuca stolicy

Las Sobieskiego to drugi pod względem wielkości kompleks leśny w Warszawie (największym lasem jest Las Kabacki) i największy na prawobrzeżnej części stolicy.

Obszar znajduje się na terenie dzielnicy Wawer, w rejonie ulic Kościuszkowców, Czecha i Korkowej. Powierzchnia całego uroczyska wynosi 516,60 ha, z czego 114,44 ha zajmuje rezerwat przyrody im. Króla Jana Sobieskiego. Uroczysko Las Sobieskiego stanowi północną część Mazowieckiego Parku Krajobrazowego i wchodzi w skład Obwodu Leśnego „Las Sobieskiego”.

Las Sobieskiego poza tym, że pełni ważną funkcję miejsca rekreacyjnego dla mieszkańców Warszawy, to jest przy tym znaczącą częścią „zielonych płuc” stolicy. Niektóre drogi zostały zagospodarowane turystycznie, ustawiono przy nich drewniane ławki, płotki ochronne i kosze na śmieci. Zabiegi gospodarcze w Lesie Sobieskiego ograniczone są do niezbędnego minimum, z uwagi na funkcje rekreacyjne i wypoczynkowe terenu.

Na początku XX wieku las ten nazywano Lasem Wawerskim, który był pozostałością rozległej Puszczy Mazowieckiej, o powierzchni 870 ha. W tym czasie Las Wawerski stanowił własność Adama Branickiego i był jedynie częścią całego majątku hrabiego, nazywanym dobrami wilanowskimi, w skład których wchodziły również rejony Wilanowa, Kabat oraz obecnych Lasów Chojnowskich. Na prawobrzeżnej stronie Wisły Branicki posiadał 50 oddziałów leśnych, określanych mianem leśnictwa Zastów. Na przełomie wieków XIX i XX, znaczną jego część porastały drzewostany dębowo-sosnowe z udziałem grabu i lipy. W suchych rejonach graniczących z wydmami dominowały drzewostany sosnowe, które na początku XX wieku wykarczowano, co spowodowało rozwiewanie wydm, pomiędzy którymi tworzyły się wrzosowiska. W leśnictwie Zastów dopuszczony był wypas bydła w lesie, czego konsekwencją było znikome pojawianie się młodych lip i dębów, które były chętnie objadane z liści i pąków. Gospodarka leśna na tym terenie charakteryzowała się promowaniem sosny, kosztem gatunków liściastych, takich jak lipy i dęby oraz zbyt silnym przerzedzaniem drzewostanów. Konsekwencjami takiego postępowania było przesuszanie gleby i jej miejscowe rozwiewanie. Lasy mieszane były dosyć intensywnie wycinane i zastępowane jednogatunkowymi drzewostanami sosnowymi, dlatego też w latach 30. XX wieku przeszło 30% Lasu Wawerskiego stanowiły młodniki sosnowe. Tylko nieliczne drzewostany osiągały wiek 90 lat.

Las Sobieskiego jest jednym z najstarszych chronionych obszarów województwa mazowieckiego oraz Warszawy. Już w 1933 roku około 300 hektarów tego lasu zostało objętych ochroną.

W listopadzie 1952 roku, w celu zachowania fragmentu naturalnego lasu liściastego przedstawiającego typy drzewostanów dębowo-sosnowo-lipowych, charakterystycznych niegdyś dla Warszawy, na obszarze uroczyska Las Sobieskiego, utworzono rezerwat przyrody Las im. Króla Jana Sobieskiego o powierzchni 114,44 ha.

Zróżnicowane ukształtowanie terenu, z lokalnymi obniżeniami oraz wydmami dochodzącymi do 20 metrów wysokości wraz z dużą różnorodnością gleb, przyczyniły się do zmienności siedlisk i zbiorowisk roślinnych na tym obszarze. Wschodnia część Lasu Sobieskiego składa się przede wszystkim z piaszczystych wydm pokrytych borem sosnowym, a głównym gatunkiem lasotwórczym jest sosna zwyczajna z domieszką brzozy, dębu bezszypułkowego i robinii akacjowej. W centralnej części znajdują się siedliska lasu mieszanego i w tm miejscu dominuje dąb, brzoza i sosna.

W rezerwacie im. Króla Jana III Sobieskiego stwierdzono 85 gatunków kręgowców. Największy udział w tej liczbie mają ptaki – 65, poza nimi udało się zaobserwować obecność 17 ssaków, 2 płazów i 1 gada. Warto jednak dodać, że lista wykrytych kręgowców jest niekompletna i wymaga jeszcze przeprowadzenia dalszych badań.

Spośród 65 gatunków ptaków, ponad połowę, w liczbie 37 gatunków uznano za gatunki lęgnące się na terenie tego lasu, natomiast 20 innych odbywało lęgi w sąsiedztwie rezerwatu. Za zimujące zostały uznane 24 gatunki oraz stwierdzono 6 gatunków przypadkowych. Do tej grupy zaliczone zostały ptaki, dla których obszar leśny, nie jest naturalnym środowiskiem życia i występują tam bardzo sporadycznie (czapla siwa, pustułka, kuropatwa czy śmieszka.

Obserwowane ssaki na terenie rezerwatu to: jeż, kret, ryjówka aksamitna, zając, wiewiórka, lis, kuna leśna, łoś, sarna i dzik.

Na terenie Lasu Sobieskiego stwierdzono występowanie następujących ssaków: dzik, łoś, sarna, lis, łasica, kuna leśna, wiewiórka, ryjówka, nornica. Jest dobrym siedliskiem dla ptaków związanych z lasem: dzięciołów, zięb, sikor, rudzików i muchołówek.

Na granicach Lasu Sobieskiego z trzech stron znajdują się ciekawe miejsca historyczne. Po zachodniej stronie, przy ulicy Kościuszkowców znajduje się cmentarz ofiar II wojny światowej, natomiast na wschodnim skraju lasu na wydmie postawiony został Głaz Piłsudskiego informujący, że „Na polach Wawra i Zielonej w dniu 29 IV 1917 r. Józef Piłsudski, ucząc Polaków bić się za wolność, ćwiczył ochotnicze wojsko zebrane potajemnie w Polskiej Organizacji Wojskowej„. Na Północnej granicy lasu, tuż przy ulicy Korkowej znajduje się kapliczka upamiętniająca dawny ołtarz polowy. Przy ulicy Korkowej znajduje się również cmentarz komunalny, z trzech stron otoczony lasem.

W pobliżu ul .Jagielońskiej w 2017 r. Lasy Miejskie w Warszawie utworzyły malownicze oczko wodne- niewielki staw, położony wśród zieleni. Wybudowano tu szeroki taras nad wodą, wiatę, postawiono też kilka tablic edukacyjnych, jest nawet maleńka plaża.

źródło: na podstawie Wikipedia.org, fot. Wawer News

Udostępnij

Przeczytaj także