Ciekawy Wawer

Gmina Letnisko Falenica

Gmina Falenica Letnisko była gminą wiejską istniejąca w latach 1925-1951 roku.

Siedzibą gminy była Falenica. Powstała 1 stycznia 1925 roku z części obszaru gmin: Zagóźdź (Falenica-Wille, Józefów, Emiljanów, Miedzeszyn-Wille, Zbójna Góra-Radość, Kaczy Dół, Maciorowe Bagno, Laski-Osady i obszary leśne), Wiązowna (Michalin i Jarosław), Karczew (Wille Świderskie), Wawer (Anin).

1 kwietnia 1939 roku do gminy Letnisko Falenica przyłączono większą część znoszonej gminy Zagóźdź oraz gromady Zamlądz, Rycice i częściowo Aleksandrów i Emów z gminy Wiązowna; natomiast z gminy Letnisko Falenica wyłączono gromady Anin i Międzylesie, które przyłączono do gminy Wawer.

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. 15 maja 1951 roku z gminy Falenica Letnisko przyłączono do Warszawy gromady Borków, Julianów, Miedzeszyn, Miedzeszyn Nowy, Miedzeszyn Wieś, Radość, Wólka Zerzeńska i Zagóźdź oraz części gromad Błota, Falenica, Michalin i Zbójna Góra. Równocześnie (a więc 15 maja) gmina została zniesiona: siedzibę gminy przeniesiono z Falenicy do Józefowa a jednostkę przemianowano na gminę Józefów.

Obok funkcji wypoczynkowych (świdermajery) w gminie działały huta szkła kolorowego czy cegielnia „Sylikat” a także tartak. W 1928 roku powstał drewniany kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego. W kolejnym – oddano pierwszą w Falenicy szkołę oraz gminną elektrownię. 8 lutego 1934 r. powstała parafia.

Przy ulicy Handlowej (dziś Walcowniczej) utworzono krytą halę handlową z basenami na ryby, które z reguły dowozili żydowscy kupcy, z podwarszawskich stawów hodowlanych. Dotrwała do 19 września 1939 r., kiedy to spłonęła większa część zabudowy Falenicy.

Tego dnia nastąpiła wielka bitwa między oddziałami polskimi 13 DP i 3 Dywizjonu Artylerii Konnej dowodzonymi przez płk Władysława Zubosz-Kalińskiego a atakującą zgrupowanie niemiecką 1 DP. Po całodziennej walce tylko część wykrwawionych w obronie polskich sił zdołała się przebić do Warszawy. Polegli spoczywają na cmentarzu w Aleksandrowie.

31 października 1940 r. Niemcy utworzyli w Falenicy getto dla ludności żydowskiej, zlikwidowane ostatecznie w sierpniu 1942 r. Ponad 6,5 tys. zgromadzonych w nim Żydów wywieziono do Treblinki i zamordowano. Pozostał po nich jedynie budynek dawnej bożnicy (ul. Bambusowa 9) i pomnik przypominający o ich losie w pobliżu dworca kolejowego.

Po wojnie Falenica znów zaczęła zwiększać liczbę mieszkańców, napływali tu m.in. mieszkańcy zniszczonej Warszawy. W 1951 r. razem z kilkoma innymi miejscowościami tzw. linii otwockiej włączono ją w obszar stolicy.

Dziś do nazwy tej gminy nawiązuje klimatyczna restauracja Letnisko “Nazwa naszej Restauracji Letnisko czerpie wprost z tradycji przedwojennego kurortu jakim była Falenica. To stąd wywodzą się właściciele, którzy pragnęli stworzyć miejsce przyjazne mieszkańcom słynnej “linii otwockiej” i wszystkim, którym zależy na powrocie do dawnej świetności tego rejonu, połączone z dobrą kuchnią i kojarzące się z wakacyjnym odpoczynkiem.”- czytamy na FB restauracji.

fot. dawna ul. Handlowa dziś Walcownicza, fot. Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona

Skomentuj za pomocą Facebook-a

Polub nas na Facebook-u


This will close in 5 seconds